Cyberbezpieczny poradnik wakacyjny

Cyberbezpieczny poradnik wakacyjny

Sezon wakacyjny to czas beztroski i odpoczynku. Szukamy wtedy idealnego miejsca na wyjazd, cudownego hotelu z basenem albo fajnego domku w g贸rach. Przegl膮damy setki ofert biur podr贸偶y, lot贸w, poci膮g贸w i tak dalej. To r贸wnie偶 czas kiedy cyberprzest臋pcy nie maj膮 wakacji a staj膮 si臋 aktywniejsi. Dlaczego? My tracimy czujno艣膰 i jeste艣my podekscytowani znalezion膮 super ofert膮. To ten moment kiedy stajemy si臋 mniej uwa偶ni i bardziej podatni na wszelkiego rodzaju manipulacje, zwane phishingiem.

Co mo偶e z艂ego si臋 sta膰? Od kradzie偶y karty kredytowej, 艣ci膮gni臋cia pieni臋dzy z konta po utrat臋 dost臋p贸w do wszystkich Twoich kont internetowych. Wakacyjna przygoda mo偶e zamieni膰 si臋 nie tylko w cyfrowy koszmar.

Zobacz co mo偶na zrobi膰 lepiej i jak przygotowa膰 si臋 do udanego urlopu.

Spis tre艣ci

Bezpieczne rezerwacje

Wi臋kszo艣膰 wyjazd贸w zaczyna si臋 od wyszukania idealnego miejsca noclegowego, po czym zarezerwowania go poprzez popularne serwisy internetowe. Portale takie kusz膮 bardzo cz臋sto atrakcyjnymi cenami, mo偶liwo艣ci膮 zmiany lub odwo艂aniem rezerwacji a przede wszystkim pozwalaj膮 na zapoznanie si臋 z opiniami na temat danego miejsca i por贸wnaniem go z innymi podobnymi obiektami.

Zadanie wydaje si臋 proste. Zak艂adamy konto w jednym z takich serwis贸w, szukamy hotelu i klikamy zarezerwuj po czym nast臋puje p艂atno艣膰. Jednak wystarczy chwila nieuwagi, po艣piech i zamiast op艂aci膰 rezerwacj臋 - przelewamy pieni膮dze cyberprzest臋pc膮.

Jak tego unikn膮膰 i na co zwraca膰 uwag臋?

Przede wszystkim zabezpiecz swoje konto w takim serwisie za pomoc膮 skomplikowanego has艂a. To podstawa korzystania z serwis贸w internetowych i nale偶y z niej korzysta膰 za ka偶dym razem kiedy zak艂adamy gdziekolwiek nowe konto. Obowi膮zkowo, wsz臋dzie tam gdzie jest mo偶liwe, to korzystaj z dwusk艂adnikowej weryfikacji.

Planuj膮c wyjazd lub dokonuj膮c rezerwacji warto zwr贸ci膰 uwag臋 na nast臋puj膮ce rzeczy;

  • Czy strona internetowa na jakiej si臋 znajdujesz, jest na pewno oficjaln膮 stron膮 internetow膮 danego obiektu lub wyszukiwarki takich miejsc? Upewnij si臋, 偶e w adresie strony nie ma liter贸wki np. boooking.com zamiast booking.com;
  • Sprawd藕 czy dane kontaktowe znajduj膮ce si臋 na stronie do takiego obiektu, mo偶esz wyszuka膰 na innych stronach oferuj膮cych noclegi;
  • Proste sprawdzenie, czy da si臋 zadzwoni膰 do takiego obiektu jest r贸wnie偶 dobrym rozwi膮zaniem;
  • Upewnij si臋 czy dana witryna oferuje r贸偶ne metody p艂atno艣ci np. p艂atno艣膰 na miejscu, zaliczka, p艂atno艣膰 got贸wk膮. Cyberprzest臋pcy oferuj膮 jedynie p艂atno艣ci elektroniczne - najcz臋艣ciej poza serwisem w jakim szukali艣my noclegu;
  • Je偶eli dany obiekt proponuje kontakt z Tob膮 poprzez komunikatory typu WhatsApp, Telegram a nie wbudowany w portal komunikator, nie zgadzaj si臋 na to gdy偶 najpewniej jest to oszustwo;
  • Je偶eli obiekt prosi o wys艂anie numer贸w karty kredytowej za pomoc膮 maila - nie r贸b tego. Numery karty kredytowej podawaj jedynie na stronie co do kt贸rej masz pewno艣膰;
  • Je偶eli podczas rezerwacji, obiekt wymaga przes艂ania skanu dowodu osobistego, upewnij si臋, 偶e jest to zgodne z prawem pa艅stwa, do kt贸rego planujesz wyjazd;
  • Dokonuj rezerwacji korzystaj膮c z jednorazowych kart p艂atniczych.
Phishing na komunikatorze w portalu booking.com.

Ka偶da informacja, powiadomienie, kt贸re sugeruje, 偶e musisz zrobi膰 co艣 szybko, teraz mo偶e by膰 dla Ciebie ostrze偶eniem. "Pilne" i ponaglaj膮 do podj臋cia okre艣lonych dzia艂a艅 komunikaty, wywieraj膮 na Tobie presj臋 i pr贸buj膮 Ci臋 oszuka膰.

Ataki mog膮 zdarza膰 si臋 nawet w du偶ych portalach, kt贸re oferuj膮 rezerwacj臋 nocleg贸w. G艂贸wn膮 przyczyn膮 takiego stanu s膮 proste has艂a po stronie takich obiekt贸w. Cyberprzest臋pcy loguj膮 si臋 na konta w艂a艣cicieli hoteli i pensjonat贸w i pr贸buj膮 w ten spos贸b wy艂udzi膰 pieni膮dze.

Za ka偶dym razem upewnij si臋, 偶e wiadomo艣膰 do Ciebie pochodzi od hotelu a nie od przest臋pc贸w. W przypadku braku pewno艣ci - zadzwo艅 do obiektu i potwierd藕 tak膮 wiadomo艣膰. Takie wiadomo艣ci mo偶esz otrzymywa膰 r贸wnie偶 za pomoc膮 poczty elektronicznej, SMS-em.

Przede wszystkim w艂膮cz krytyczne my艣lenie!

Bezpieczne p艂atno艣ci w sieci

Cyberprzest臋pcy chc膮 na Tobie zarobi膰 i b臋d膮 d膮偶yli do tego wieloma metodami. Okres przed i wakacyjny im sprzyja z racji naszej aktywno艣ci w sieci. Poza ofertami noclegowymi, szukamy i kupujemy tak偶e sprz臋t sportowy, bilety na przelot, przejazd na koncerty i inne wydarzenia. Jest tego naprawd臋 du偶o!

Szukaj膮c takich ofert nie korzystamy tylko ze stron internetowych, ale przeszukujemy r贸wnie偶 social media, w kt贸rych mo偶emy znale藕膰 interesuj膮ce nas produkty lub us艂ugi. Ch臋膰 z艂apania tej wyj膮tkowej i najlepszej okazji po raz kolejny obni偶a nasz膮 czujno艣膰 i jeste艣my podatni na fa艂szywe oferty, kt贸re przygotowali oszu艣ci.

Przest臋pcy nieustannie stosuj膮 r贸偶norodne techniki manipulacyjne, takie jak wyj膮tkowo atrakcyjne oferty, niskie ceny oraz presj臋 czasow膮, aby osi膮gn膮膰 swoje cele, podszywaj膮c si臋 pod inne osoby. Ich kreatywno艣膰 oraz wykorzystanie zaawansowanych technologii, w tym sztucznej inteligencji, sprawiaj膮, 偶e rozpoznanie ich dzia艂a艅 staje si臋 coraz trudniejsze.

W jaki spos贸b oszu艣ci chc膮 nas wykorzysta膰?

  • Tworz膮 podrobione do oficjalnych sklep贸w strony internetowe, kt贸re oferuj膮 produkty w ni偶szej cenie. Oferty dost臋pne s膮 鈥瀟ylko dzi艣鈥;
  • Takie same rzeczy pojawiaj膮 si臋 w mediach spo艂eczno艣ciowych;
  • Co gorsza cyberprzest臋pcy reklamuj膮 swoje fikcyjne produkty i us艂ugi za pomoc膮 reklam w mediach spo艂eczno艣ciowych. Wykorzystuj膮 do tego cudze przej臋te konta;
  • Sztuczna inteligencja pomaga im wygenerowa膰 zdj臋cia produkt贸w jakie nie istniej膮, a kusz膮 swoim wygl膮dem oraz cen膮.

Przest臋pcy kupuj膮c od nas jaki艣 produkt, udaj膮 偶e do takiej p艂atno艣ci dosz艂o. Wysy艂aj膮 podrobione strony internetowe oraz fikcyjne zdj臋cia sugeruj膮ce wykonanie przelewu. W celu odebrania kwoty za sprzedany towar, musimy na takiej stronie poda膰 dane karty, login i has艂o do banku lub inne wra偶liwe dla nas dane.

Jak nie da膰 si臋 nabra膰 na takie oszustwo?

  • Przed podaniem karty kredytowej, wykonaniem p艂atno艣ci, sprawdzaj dok艂adnie na jakiej stronie to robisz;
  • P艂a膰 za pomoc膮 kart jednorazowych, karty przedp艂aconej lub portfeli wirtualnych;
  • Ustaw limit na transakcje internetowe tak samo jak na p艂atno艣ci kart膮 czy wyp艂at臋 z bankomat贸w;
  • Unikaj kupowania w emocjach, nie poddawaj si臋 presji czasu. Je偶eli co艣 wydaje Ci si臋 podejrzane, to najpewniej takie jest;
  • Potwierdzaj膮c przelew w banku, upewnij si臋 co do kwoty oraz odbiorcy;
  • Nie udost臋pniaj nikomu swojego PIN oraz kodu CVV2/CVC2;
  • Ka偶dy przelew lub p艂atno艣膰 potwierdzaj za pomoc膮 aplikacji banku zainstalowanej na telefonie;
  • Je偶eli kupujesz jaki艣 przedmiot, przeczytaj dok艂adnie jego opis. Je艣li zawiera b艂臋dy j臋zykowe, pisany jest 艂aman膮 polszczyzn膮 鈥 zachowaj czujno艣膰.

Bezpieczna wyp艂ata z bankomat贸w

W wielu miejscach do zakupu pami膮tek albo ma艂ych zabawek dla dziecka, b臋dzie potrzebna got贸wka. Wtedy na my艣l przychodzi nam wyp艂ata pieni臋dzy z bankomatu. Niestety i tutaj przest臋pcy nie pr贸偶nuj膮 i pr贸buj膮 nas okra艣膰. Korzystaj膮 wtedy ze specjalnych urz膮dze艅 zamontowanych na bankomatach, kt贸re sczytuj膮 dane karty.

Przyk艂adowy simmer zamontowany na bankomacie.
Przyk艂adowy simmer zamontowany na bankomacie.

Dlatego dobrym rozwi膮zaniem jest wyp艂ata bez korzystania z karty bankomatowej. W Polsce najpro艣ciej to zrealizowa膰 za pomoc膮 kod贸w BLIK. Wtedy nie nara偶amy si臋 na kradzie偶 danych z karty, poniewa偶 z niej nie korzystamy.

Kolejnym dobrym rozwi膮zaniem jest wyp艂ata przy wykorzystaniu p艂atno艣ci zbli偶eniowych. A je偶eli o nich mowa to najlepszym rozwi膮zaniem b臋dzie korzystanie z karty dodanej do telefonu kom贸rkowego.

Jest to jedna z najbezpieczniejszych form p艂atno艣ci. W przypadku kradzie偶y telefonu, nikt nie zap艂aci nim - poniewa偶 do odblokowania funkcji p艂atno艣ci zbli偶eniowych Apple Pay lub Google Pay konieczne jest uwierzytelnienie w艂a艣ciciela poprzez np. FaceID. Z plastikow膮 kart膮 tak nie zrobisz.

Sam telefon r贸wnie偶 w sobie nie przechowuje danych z karty, wi臋c nie ma czego ukra艣膰.

Ochrona dokument贸w to偶samo艣ci

Kradzie偶 to偶samo艣ci to jedno z popularniejszych przest臋pstw w internecie. Cyberprzest臋pcy kradn膮 Twoj膮 to偶samo艣膰, konta w mediach spo艂eczno艣ciowych i wykorzystuj膮 je do dalszych przest臋pstw. Do kradzie偶y to偶samo艣ci mo偶e doj艣膰 zar贸wno poprzez internetowe wy艂udzenie danych (np. wy艂udzenie danych uwierzytelniaj膮cych), jak i kradzie偶y dokumentu to偶samo艣ci (np. paszport lub dow贸d osobisty).

Przest臋pcy w ten spos贸b pr贸buj膮 zaci膮gn膮膰 zobowi膮zania finansowe, podszy膰 si臋 pod rzeczywiste konta i wy艂udza膰 pieni膮dze od znajomych lub po prostu umieszcza膰 na nich kompromituj膮ce tre艣ci.

Je偶eli my艣limy o kradzie偶y to偶samo艣ci to co pierwsze przychodzi nam na my艣l to kradzie偶 dowodu osobistego lub paszportu. Podr贸偶uj膮c po naszym kraju, warto posiada膰 w telefonie aplikacj臋 mObywatel, kt贸ra w wielu miejscach idealnie zast臋puje plastikowy dow贸d.

W przypadku podr贸偶y za granic臋, zawsze miej przy sobie tylko niezb臋dne dokumenty, kt贸re potwierdz膮 Twoja to偶samo艣膰. Pozosta艂e dokumenty pozostaw w bezpiecznym miejscu (np. w hotelowym sejfie), co mo偶e znacz膮co zmniejszy膰 ryzyko ich utraty lub kradzie偶y.

Bardzo cz臋sto spotykan膮 praktyk膮 jest zostawianie dowodu to偶samo艣ci pod zastaw np. samoch贸d, sprz臋t wodny, sprz臋t narciarski. To nielegalna praktyka! 呕aden w艂a艣ciciel wypo偶yczalni nie mo偶e 偶膮da膰 od Ciebie pozostawienia dowodu to偶samo艣ci. W razie konieczno艣ci np. dochodzenia roszcze艅, w艂a艣ciciel takiej wypo偶yczalni mo偶e spisa膰 dane z dowodu, kt贸re powinny zosta膰 usuni臋cie po zrealizowaniu us艂ugi.

Je偶eli dojdzie ju偶 do zgubienia lub kradzie偶y Twojego dowodu to偶samo艣ci pami臋taj, 偶eby czym pr臋dzej zastrzec je. Mo偶esz to zrobi膰 w plac贸wce banku, kt贸ry nale偶y do programu 鈥Dokumenty Zastrze偶one鈥 albo poprzez internet na stronie rz膮dowej.

Mo偶esz tak偶e skorzysta膰 z mi臋dzybankowego Systemu Zastrzegania Kart, dzwoni膮c pod numer +48828828828.

Pami臋taj r贸wnie偶 o tym, aby taki fakt zgubienia lub kradzie偶y zg艂osi膰 na policj臋, a kiedy to zrobisz to zachowaj potwierdzenie takiego zg艂oszenia.

Chargeback

U偶ywaj karty p艂atniczej wsz臋dzie tam, gdzie jest to mo偶liwe. Transakcje dokonane kart膮 s膮 obj臋te dodatkowymi zabezpieczeniami, takimi jak chargeback.

Chargeback to obci膮偶enie zwrotne lub odwrotne obci膮偶enie, kt贸rego zadaniem jest ochrona konsumenta przed nieuczciwymi us艂ugodawcami, nadu偶yciami i b艂臋dami system贸w p艂atniczych.

Chargeback pozwala odzyska膰 pieni膮dze, nawet je艣li sprzedawca Ci臋 oszuka, nie dostarczaj膮c towaru lub je艣li towar nie b臋dzie zgodny z opisem. Dzia艂a to r贸wnie偶 w przypadku kiedy p艂atno艣膰 zosta艂a wykonana przez inna osob臋 ni偶 w艂a艣ciciel karty, np. kiedy karta p艂atnicza zosta艂a skradziona.

Procedura ta dotyczy zar贸wno kart debetowych, jak i kredytowych, w tym Visa oraz Mastercard. Aby skorzysta膰 z chargebacku, skontaktuj si臋 z bankiem i popro艣 o formularz chargeback (nie myli膰 z formularzem reklamacyjnym).

Newsletter

Zobacz podobne artyku艂y

Jacht na skale

Awarie IT zdarzaj膮 si臋 ka偶demu

Od paru godzin trwa awaria komunikatora internetowego Slack. Kilka tygodni temu nie mo偶na by艂o korzysta膰 z us艂ug firmy Google, a jeszcze wcze艣niej spora cz臋艣膰 Internetu nie dzia艂a艂a z powodu awarii us艂ug Cloudflare. Czy to mo偶liwe, 偶e us艂ugi w chmurze s膮 niedost臋pne?

Czytaj dalej
Macierz Eisenhovera

Macierz Eisenhovera, czyli jak zapanowa膰 nad priorytetami?

I艣膰 na przerw臋 a mo偶e odpisa膰 na tego maila, czy odebra膰 telefon od prze艂o偶onego? W jakiej kolejno艣ci zaj膮膰 si臋 tymi zadaniami, aby nie utraci膰 nad tym kontroli i nie popa艣膰 w bezsilno艣膰? Rozwi膮zaniem tych problem贸w mo偶e by膰 Macierz Eisenhowera (nazywana tak偶e Matryc膮 lub Kwadratem Eisenhowera).

Czytaj dalej

Jak mog臋 Ci pom贸c?

Porozmawiajmy

niezobowi膮zuj膮co o wsp贸艂pracy

Um贸w 15 minutow膮 rozmow臋

Napisz do mnie

M贸j adres email:

hello@kamilporembinski.pl